04. Phân Tích Phương Sai Hai Yếu Tố (Two-Way ANOVA)

Đánh giá tác động chính và tác động tương tác của hai biến độc lập định tính lên biến phụ thuộc liên tục.

Phân Tích Phương Sai Hai Yếu Tố (Two-Way Between-Groups ANOVA)

ANOVA hai yếu tố giúp nghiên cứu tác động của hai biến độc lập định tính cùng lúc lên một biến phụ thuộc liên tục, đồng thời kiểm tra tác động tương tác (Interaction Effect) giữa hai biến độc lập.

1. Ví Dụ Nghiên Cứu

Đánh giá ảnh hưởng của Giới tính (Nam / Nữ) và Trình độ học vấn (Thấp / Trung bình / Cao) lên Mức độ căng thẳng công việc.

2. Các Bước Thực Hiện Trong SPSS

1. Analyze $\r\rightarrow$ General Linear Model $\r\rightarrow$ Univariate…
2. Đưa biến phụ thuộc vào ô Dependent Variable.
3. Đưa 2 biến độc lập phân nhóm vào ô Fixed Factor(s).
4. Chọn nút Plots…: kéo 1 biến vào Horizontal Axis, 1 biến vào Separate Lines $\r\rightarrow$ chọn Add.
5. Chọn nút Options…:
   • Đưa các biến và tương tác vào ô Display Means for.
   • Tích chọn Descriptive statistics, Estimates of effect size, Homogeneity tests.
6. Nhấn Continue $\r\rightarrow$ OK.

3. Phiên Giải Kết Quả Output

1. Tác động tương tác (Interaction Effect - Factor1 * Factor2):
   • Kiểm tra hàng tương tác trong bảng Tests of Between-Subjects Effects.
   • Nếu $P < .05$, tác động của yếu tố thứ nhất lên biến phụ thuộc phụ thuộc vào mức độ của yếu tố thứ hai.
2. Tác động chính (Main Effects):
   • Đánh giá sự khác biệt của từng yếu tố độc lập độc lập với yếu tố còn lại.
3. Chỉ số Partial Eta Squared ($\eta_p^2$): Đánh giá mức độ đóng góp hiệu ứng.