03. Phân Tích Phương Sai Một Yếu Tố (One-Way ANOVA)

Hướng dẫn so sánh trung bình từ 3 nhóm trở lên, kiểm định Post-hoc Tukey HSD và tính chỉ số Eta squared.

Phân Tích Phương Sai Một Yếu Tố (One-Way ANOVA)

Phân tích phương sai một yếu tố (One-Way ANOVA) được sử dụng để so sánh giá trị trung bình của biến phụ thuộc liên tục giữa từ 3 nhóm độc lập trở lên (ví dụ: so sánh thu nhập giữa 3 nhóm trình độ học vấn: THPT, Đại học, Sau Đại học).

1. Các Bước Thực Hiện Trong SPSS

1. Analyze $\r\rightarrow$ Compare Means $\r\rightarrow$ One-Way ANOVA…
2. Đưa biến phụ thuộc liên tục vào ô Dependent List.
3. Đưa biến phân nhóm vào ô Factor.
4. Chọn nút Post Hoc…: tích chọn Tukey (nếu phương sai đồng nhất) hoặc Games-Howell (nếu phương sai không đồng nhất).
5. Chọn nút Options…: tích chọn Descriptive, Homogeneity of variance test, Welch.
6. Nhấn Continue $\r\rightarrow$ OK.

2. Phiên Giải Kết Quả Output

1. Homogeneity of Variances Test (Levene test): Xem $Sig. > .05$ để xác định tính đồng nhất phương sai.
2. Bảng ANOVA chính:
   • Giá trị $F$ và $Sig.$ ($P$). Nếu $P < .05$, có sự khác biệt ít nhất giữa 2 trong số các nhóm.
3. Kiểm định so sánh bội Post-Hoc (Multiple Comparisons):
   • Xác định chính xác cặp nhóm nào có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê ($P < .05$).
4. Tính Kích thước hiệu ứng Eta Squared ($\eta^2$): $\eta^2 = \frac{\text{Sum of Squares Between Groups}}{\text{Total Sum of Squares}}$